راستا نيوز: اختلال پرتحرکی و کمبود توجه نوعی اختلال مغزی است که بر توجه ، فعالیت حرکتی و کنترل تکانه تاثیر می گذارد.نشانه های اصلی آن عبارتند از حواس پرتی، ناتوانی در تمرکز ، دامنه ی توجه ضعیف، پرتحرکی و تکانشی بودن.شواهد قابل توجهی وجود دارد که نوراپی نفرین و دوپامین در توجه، برانگیختگی، کنترل تکانه و عملکرد های اجرایی دخیل هستند و با یکدیگر نیز همکاری می کنند.نقش نوراپی نفرین عبارت است از :
افزایش تداوم برانگیختگی
کمک به تنظیم هیجانات در پاسخ به خطرها یا فرصت ها
کمک در ذخیره و بازیابی خاطرات
نوراپی نفرین موجود در سیستم اعصاب محیطی پاسخ جنگ یا گریز را هنگام مواجهه با خطر تنظیم می کند.برانگیختگی ،گوش به زنگی و فعال سازی مغز را قادر می کند تا پاسخ مناسبی به خطر بدهد.همچنین نوراپی نفرین نقشی حیاتی در فعالیت های اجرایی مرتبط با استدلال یادگیری و حل مسئله دارد.
نشانه های تشخیص ADHD جیست؟
فراموشی . آشفتگی. ناتوانی در تنظیم صحیح وقت. گم کردن مکرر اشیا . تاخیر مکرر. پرت کردن حواس هنگام گردهمایی ها. سخنرانی ها یا صحبت نا توانی در برنامه ریزی.
تظاهرات ناشی از فقدان کنترل تکانه و پرتحرکی اغلب شامل موارد زیر هستند؛
نداشتن صبر و تحمل
قطع کردن سخنا ن دیگران
ا ز جا در رفتن سریع(بدخلقی)
عدم تحمل ناکامی
اقدام به رفتارهای پرخطر
ADHDبسیار ارثی است و میزان به ارث رسیدن آن 75درصد است.نسبت ابتلای مذکر به مونث در کودکی چهار به یک است،اما در بزرگسالی یک به یک است.
سن شروع اختلال کودکی است. اما تصور می شود در بعضی از افراد نوجوانی باشد.
اگر کودکی به بیش فعالی مبتلا باشد. احتمال ابتلای پدر او به آن 40 درصد است.
مصرف سیگار توسط مادر در هنگام حاملگی
مصرف مواد مخدر یا الکل توسط مادر هنگام حاملگی
مصرف مواد مخدر یا الکل توسط مادر هنگام حاملگی
خطرات ناشی از ADHDدرمان نشده چیست؟
عدم پیشرفت تحصیلی
عزت نفس پایین
افزایش خطر آسیب دیدگی
مصرف سیگار
مصرف مواد
تصادفات رانندگی
مشکلات شغلی
مشکلات قانونی
مشکلات ارتباطی
برای درمان بیش فعالی چه روش هایی وجود دارد؟
روش های اصلی درمان در بیش فعالی،تجویز دارو و درمان های روانی اجتماعی هستند.داروهای معمول برای درمان محرک هستند.ریتالین. متادیت. کانسرتا . فوکالین. دیترانا. دکسدرین. شربت دکسترین.آدرال.ویوانسه
بعد از مراجعه به متخصص ،او بهترین روش درمانی را توصیه می کند.بعضی روان درمان گران از تلفیقی از روش های روان درمانی استفاده می کنند.
شیوه های شناختی عبارتند از:
آموزش روانی
تغییر و تعدیل افکار خودکار
تغییر طرح واره ها
برنامه ریزی فعالیت کنترل تنفس
استفاده از پاداش یا تنبیه جهت تغییر رفتار
حساسیت زدایی. آموزش آرام سازی
آموزش مهارت اجتماعی
توقف فکر. پرت کردن حواس
ابتلا به بیش فعالی در بعضی مبتلایان مادام العمر است و بعضی از کودکان و نوجوانان مبتلا تا بزرگسالی بهبود می یابند.
تصمیم برای قطع دارو بستگی به عملکرد شما و تشخیص بهترین زمان قطع دارو دارد. از آن جایی که بیماری ادامه دار است،قطع دارو باعث ظهور مجدد نشانه ها خواهد شد.این کار را زمانی بهتر می توانید انجام دهید که در روان درمانی یاد گرفته باشید چگونه با نشانه های خود سازگاری یابید و آنها را کنترل کنید.
سارا پورحافظی، استاد دانشگاه ؛مدیر مرکزمشاوره و خدمات روانشناختی ذهن ریبا
